Thursday, July 12, 2018

Type of Fertilizer

Plant require nutrients to grow and develop.

Soil is the most important source of plant food

Main Elements

  • OXYGEN and HYDROGEN - it's available readily in Water as well as in The Air
  • NITROGEN and CARBON    - which can be found in the Air and in the Organic Soil ( Especially the Carbon Dioxide present in Air
  • POTASSIUM and PHOSPHOROUS - which can also be found in Organic Soil
  1. NITROGEN (N)
  2. PHOSPHOROUS(P)
  3. POTASSIUM(K)
Secondary Macro Elements

  • CALCIUM
  • MAGNESIUM
  • SULPHAR
Micro Elements
          The Micro elements of plants are made up of

  • IRON   (Fe)
  • ZINC   (Zn)
  • MANGANESE  (MN)
  • BORON  (B)
  • MOLYBDENUM  (MO)
  • COPPER  (CU)
However , if there is a deficiency it is normally manifested as discolored foliage, poor leaf maturation and poor fruiting .

ORGANICTA


          ORGANICTA
........................ being NATURAL

MURDERERS

*MURDERERS...!!!*

*Birds around the world eat 400 to 500 million metric tonnes of beetles, flies, ants, moths, aphids, grasshoppers, crickets and other anthropods per year. These numbers have been calculated in a study led by Martin Nyffeler of the University of Basel in Switzerland. The research, published in Springer's journal The Science of Nature, highlights the important role birds play in keeping plant-eating insect populations under control.*



Nyffeler and his colleagues based their figures on 103 studies that highlighted the volume of prey that insect-eating birds consume in seven of the world's major ecological communities known as biomes. According to their estimations, this amounts to between 400 and 500 million tonnes of insects per year but is most likely to be on the lower end of the range. Their calculations are supported by a large number of experimental studies conducted by many different research teams in a variety of habitats in different parts of the world.

"The global population of insectivorous birds annually consumes as much energy as a megacity the size of New York. They get this energy by capturing billions of potentially harmful herbivorous insects and other arthropods," says Nyffeler.

Forest-dwelling birds consume around 75 per cent of the insects eaten in total by birds which make up about 300 million tonnes of insects per year. About 100 million tonnes are eaten by birds in savanna areas, grasslands and croplands, and those living in the deserts and Arctic tundra. Birds actively hunt insects especially during the breeding season, when they need protein-rich prey to feed to their nestlings.

Further, the researchers estimated that insectivorous birds together only have a biomass of about three million tonnes. Nyffeler says the comparatively low value for the global biomass of wild birds can be partially explained through their very low production efficiency. This means that respiration takes a lot of energy and only leaves about one to two percent to be converted into biomass.

"The estimates presented in this paper emphasize the ecological and economic importance of insectivorous birds in suppressing potentially harmful insect pests on a global scale -- especially in forested areas," explains Nyffeler, who says that this is especially so for tropical, temperate and boreal forest ecosystems.

"Only a few other predator groups such as spiders and entomophagous insects (including in particular predaceous ants) can keep up with the insectivorous birds in their capacity to suppress plant-eating insect populations on a global scale," he adds.

A study from 2017 which Nyffeler also led showed that spiders consume between 400 and 800 million tonnes of insects each year. Other predator groups like bats, primates, shrews, hedgehogs, frogs, salamanders, and lizards seem to be valuable yet less effective natural enemies of plant-eating insects. He says their influence seems to be more biome-specific rather than on a worldwide scale. For instance, lizards help to suppress insects on tropical islands, but less so on a broader scale.

"Birds are an endangered class of animals because they are heavily threatened by factors such as afforestation, intensification of agriculture, spread of systemic pesticides, predation by domestic cats, collisions with human-made structures, light pollution and climate change. If these global threats cannot soon be resolved, we must fear that the vital ecosystem services that birds provide -- such as the suppression of insect pests -- will be lost," says Nyffeler.

Tuesday, March 29, 2011

अखिल भारतीय हळद परिषद २०११

अश्वमेध कृषि दूत आणि अश्वमेध हर्बल रिसर्च , डेव्हलेपमेंट ट्रस्ट , कोपरगाव आयोजित अखिल भारतीय हळद परिषद २०११काल शिर्डी मध्ये पार पडली.महाराष्ट्रातून विविध जिल्ह्यामधून शेतकरी उपस्थित होते.प्रमुख पाहुणे
१- मधुकर दंडवते साहेब -
२- मा. दत्तू नाना कोल्हे साहेब -
३- मा. नारायण पावसे साहेब
४- मा. विनायकराव दंडवते साहेब
५- मा. वाघ साहेब
६- डॉ. ज्ञानेश्वर वाघचौरे साहेब उपस्थित होते .
नारायण पावसे साहेबांनी हळद पिकाचे महत्त्व सांगितले जगातील ८० % उत्पादन भारतात होते आणि प्रामुख्याने तामिळनाडू , आंध्र प्रदेश , कर्नाटका , आसाम, महाराष्ट्रात सांगली, सातारा, हिंगोली, चंद्रपूर जिल्ह्यात उत्पादन होते.
महाराष्ट्रात हिंगोली, नांदेड महत्त्वाची बाजारपेठ . हळदीची वायदे बाजारात उलाढाल सुरु झालेली असल्याने तिचे महत्त्व वाढत आहे.
त्यांनी कमी उत्पन्नाचे कारणे सांगितले
१- पारंपारिक पद्धत
२- सिंचनाचा अभाव
३-प्रक्रिया न केलेले , कीडयुक्त बेणे
४- संतुलित खतांचा अभाव
५- कीड आणि रोगाचे व्यवस्थापन योग्य पद्धतीने नाही.
६- काढणी नंतरचे तंत्रज्ञान माहिती कमी
नंतर
ज्ञानेश्वर वाघचौरे यांनी खूप महत्वपूर्ण मार्गदर्शन केले.
बिनचूक तांत्रिक माहिती मिळत नसल्याने शेतकरी संकुचित होतो आहे. हळद पीकाला सोन्यासारखे भाव मिळत आहे तरी देखील पिकाविषयी पूर्ण माहिती नसल्यामुळे शेतकरी या पिकाकडे वळत नाही . शेती आधुनिक पद्धतीने कारणे हि काळाची गरज आहे. त्यासाठी हि हळद परिषद आयोजित केलेली आहे.
त्यांनी हळद लागवडीसाठी मे ते जून हे महिने उपयुक्त असल्याचे सांगून लागवड अक्षय तृतीयेला करावी असे सांगितले.
एकरी ६ ते ७ क्वि. मातृकंद शक्यतो वापरावे. गादी वाफ्यावर लागवड करावी. रुंद गादी वाफा बनवणे , बेड ६० * ७५ से मी उंची एक ते दीड फुट आणि दोन ओळीतील अंतर ४० * २५ से मी , दोन ओळीत एक इनलाइन वापरावे. त्यामुळे बेणे कमी लागते , झाडांची संख्या योग्य राहते , ३० ते ३५ क्वि उत्पादन मिळते. हळद लागवडीनंतर १५ दिवसात उगवते , १५ दिवसानंतर साडे पाच महिन्यापर्यंत पानच वाढतात , साडे पाच महिने ते साडे सात महिने बगल गड्डा अवस्था त्यामध्ये कंद वाढतो जवळजवळ ५ते ७ फुटवे होतात . आणि नंतर साडे सात महिने ते नऊ महिने हळकुंड भरणे अवस्था अशा प्रकारे नऊ महिन्याचे हे पिक आहे. ठिबक संचाचा वापर केल्याने पाणी ६० % बचत होऊन उत्पादनात ४० % वाढ होते. उत्त्पन्न ओली हळद - १७० ते १९० क्वि आणि सुकल्यानंतर ३० ते ४० क्वि. हळद पिक घेतल्यानंतर परत त्याच जमिनीत हळद पिक घेऊ नका असे त्यांनी सांगितले .

Wednesday, March 16, 2011

Essential nutrients

.16 nutrients

.Air
- C,H,O

.Macro nutrients
-Primary
.N,P,K
-Secondary
.Ca,Mg,S

.Micro nutrients
-Fe,Zn,Bo,Cu,Mn,CI,Mo

.13 Nutrients are to be taken from Soil

.Some elements like Sodium (Na), Silicon(Si), and Cobalt(Co) are essential for some specific group of plants. Sodium for chenopodiaceae family, Silicon for paddy and Cobalt for leguminous plants for nitrogen fixation.

.Some other nutrients are essential for animals and for some other plants at very low concentration. They are Selenium(Se), Flourine(F) and Iodine (I). Selenium essential for Astragallus species of plants.

Tuesday, December 21, 2010

कांदा- खत व्यवस्थापन

खत व्यवस्थापन
कांदा पिकाला नत्र खताचा वापर माफक प्रमाणात करावा. सल्फर [गंधक ] जरूर वापरावे त्यामुळे कांदा साठवणीसाठी चांगला टिकतो. हलक्या जमिनीत सेंद्रिय खताचा वापर करावा. कांदा पिकास तांबे लोह जस्त व बोरोन या सूक्ष्म अन्नद्रव्याची गरज असते त्यामुळे कांदा उत्पादनात वाढ होते व कांदा साठवणुकीसाठी देखील टिकतो

सेंद्रिय खते
शेणखत / कंपोस्ट २० ते २५ बैलगाडी - एकरी
गांडूळ खत ४०० ते ६०० किलो - एकरी

हंगामानुसार लागणारी खते
खरीप - नत्र [ १०० ], स्फुरद [५० ], पालाश [५० ]
रांगडा- नत्र [ १५० ], स्फुरद [५० ], पालाश [५० ]
रब्बी- नत्र [ १५० ], स्फुरद [५० ], पालाश [ ८० ]
जमिनीतून - फेरस सल्फेट [चीलेटेड ] व म्येग्नेशीयम सल्फेट ५ किलो शेणखतात मिसळून द्यावे

कांदा - पाणी व्यवस्थापन

पाणी व्यवस्थापन
कांद्यासाठी पाण्याच्या पाळ्या ह्या जमीन व हवामान यावर अवलंबून असते. ठिबक सिंचन व तुषार सिंचनामुळे उत्पादनात वाढ होते .ठिबक सिंचन पद्धतीमुळे लागवडीखालील क्षेत्रामध्ये वाढ होते. उन्हाळ्यात हलक्या जमिनीत गरजेनुसार कांद्यास ३ ते ४ दिवसांनी पाणी द्यावे. खरीप हंगामातील पिकास ८ ते १० दिवसांनी पाणी द्यावे . तसेच रब्बी हंगामात १५ ते २० दिवसांनी पाणी द्यावे.
कांदा

कांदा- तण व्यवस्थापन

तण व्यवस्थापन
कांद्यासाठी स्टोम्प एक्स्ट्रा आणि गोल , टरगा सुपर हे उपयुक्त तणनाशक आहे
रोपांची पुनर्लागवड झाल्यानंतर सुमारे ४५ दिवसांनी एक खुरपणी करावी
तणनाशक फवारणीसाठी विशिष्ट प्रकारचा नोझल वापरावा .

Thursday, November 25, 2010

कांदा - रोपांची पुनर्लागण

रोपांची पुनर्लागण
सपाट वाफ्यांना पाणी देऊन त्यात रोपांची लागवड केली जाते. रब्बी हंगामात १० x १० से मी या अंतराप्रमाणे २ x ३ मीटर आकाराच्या सपाट वाफ्यात अनुक्रमे ४०० ते ६०० रोपे बसतात. रोपे लावताना ती अंगठ्याने दाबून लावल्यामुळे कांद्याच्या माना वाकड्या होतात. कांदा वाढीस वेळ लागतो. रोपे अंगठ्याजवळील पहिल्या बोटाबरोबर जमिनीत घुसवावीत. जमिनीची मशागत चांगली झाली असेल आणि वाफ्यातील माती चांगली मऊ आणि भुसभुशीत असेल तर कोरड्यात रोपांची लागवड करून नंतर पाणी दिले तर रोपे चांगली जगतात.
ठिबक किंवा तुषार सिंचनाखाली लागवड करावयाची झाल्यास ठिबक किंवा तुषार संच लागवडी अगोदर चालू करावा. साधारणपणे ३ ते ४ से मी खोलीवर ओल जाईल इतपत पाणी द्यावे. दुस-या दिवशी वाफ्यावर रोपांची लागवड करावी आणि नंतर पाणी द्यावे
रोपे ५० ते ५५ दिवसात लागवडीसाठी तयार होतात. लागवडीच्यावेळी रोपांची गाठ लहान हरभ-याएवढी झाली पाहिजे. रोपे उपटण्या अगोदर वाफ्यांना हलके पाणी द्यावे म्हणजे रोपे , मुळे विशेष न तुटता उपटता येतात. रोपे उपटल्यानंतर त्याच्या पानांचा शेंड्याकडील १/३ भाग कापून टाकावा व मुळे पाण्यात धुवून घ्यावीत.

कांदा रोप वाटिका तयार करणे

रोप वाटिका तयार करणे
निरोगी रोपे तयार करून त्यांची लागवड केली म्हणजे कांदा उत्पादनाची निम्मी लढाई जिंकली असा अर्थ होतो. एक हेक्टर कांदा लागवडीसाठी जवळ - जवळ १० ते १२ गुंठे जमीन रोपवाटिका करण्यासाठी लागते. रोप वाटीकेची जागा पाण्याच्या स्त्रोताजवळ असावी म्हणजे वेळच्या वेळी पाणी देणे सोपे होते. लव्हाळा किंवा हराळी यासारखे गवत असणारी तसेच पाणी साचणारी सखल भागाची जमीन रोप वाटीकेसाठी टाळावी .रोप नेहमी गादी वाफ्यावर तयार करणे चांगले कारण गादी वाफ्यावर रोपांची वाढ एकसारखी होते. मुळांच्या भोवती पाणी फार काळ साचून राहत नाही. त्यामुळे रोपे कुजणे किंवा सडणे हा प्रकार होत नाही. त्यामुळे रोपे सहज उपटून काढता येतात. गादी वाफे १ मीटर रुंद व ३ ते ४ मीटर लांब करावेत. वाफ्याची उंची १५ से मी ठेवावी . गादी वाफे नेहमी उताराला आडवे करावेत. वाफे तयार करताना प्रत्येक वाफ्यात दोन घमेले चांगले कुजलेले शेणखत आणि ५० ग्रॅम मिश्रखत घालावे. खते आणि वाफ्यातील माती मिश्र करून त्यावरील दगड किंवा बारीक ढेकळे वेचून घ्यावीत आणि वाफा सपाट करावा. रुंदीशी समांतर चार बोटे अंतरावर रेघा पाडाव्यात आणि त्या बी पातळ पेरून मातीने झाकून टाकावे. नंतर झारीने पाणी द्यावे. पाणी जेमतेम वाफ्यावर फिरेल अशा पद्धतीने द्यावे. जर गादी वाफा करणे शक्य नसेल तर नेहमीप्रमाणे सपाट वाफे करावेत .वाफ्याची रुंदी १ मीटर आणि लांबी ३ ते ४ मीटर ठेवावी. त्यात वरीलप्रमाणे बियाणे पेरावे. बियांची उगवण क्षमता चांगली असेल तर एक हेक्टर लागवडीसाठी ६ ते ७ किलो बी पुरेसे होते. साधारणपणे प्रत्येक चौरस मीटरवर १० ग्रॅम बी पेरावे. म्हणजे एका वाफ्यावर ३० ग्रॅम बी पेरावे. बी फेकून पेरले तर दोन ओळी आणि रोपे यांमध्ये समान अंतर राखता येत नाही . म्हणून बी नेहमी ओळीतच पेरावे. लागावणीसाठी रोपे ५० ते ५५ दिवसात तयार होतात.

Tuesday, November 23, 2010

कांदा जमिन

जमिन
मध्यम ते भारी , चांगली निचरा असणारी २५ ते ९० सेमी खोलीची जमीन चांगली मानवते. हलक्या व मध्यम भारी जमिनीत कांदा चांगला पोसतो. क्षारवट व चोपण जमिनी कांद्यास मानवत नाही, उथळ हलक्या जमिनीत खतांचा वापर करून लागवड उपयुक्त ठरते . सामू ६.५ ते ७ असलेली जमीन चांगली.पानथळ जमिनीत लागवड टाळावी.

कांदा हवामान

हवामान
कंद वर्गातील भाज्यामध्ये व्यापारीदृष्ट्या कांदा हे सर्वात महत्त्वाचे पिक आहे. देशाच्या २५ टक्के उत्पादन एकटया महाराष्ट्रात होते . महाराष्ट्रामध्ये नाशिक जिल्हा प्रथम स्थानावर आहे. मुख्यत: हिवाळी हंगामातील पिक १० ते १२ तासांच्या सूर्य प्रकाशात चांगली वाढ होते . कांदा पिक उष्ण कटिबंधात वाढणारे असून समशितोष्ण हवामान चांगले मानवते. जास्त थंड व दमट हवामानात करपा रोगाचा प्रादुर्भाव वाढतो . कांद्याच्या पानांची चांगल्या वाढीसाठी सरासरी १० ते १५ अंश सेल्सिअस तर कांदा चांगला पोसण्यासाठी २० ते ३० अंश सेल्सिअस तापमान तर काढणीसाठी ३० अंश सेल्सिअस आवश्यक आहे

KRISHIRAJA

Photobucket

Saturday, October 23, 2010

SMS AATE HAI...

1 ladke ko kya chahiye,

1 ladki jo pyaar de

1 ladki jo khana banaye

1 ladki jo use dil se chahe

aur

teeno ladkiya ek dusre se kabhi na mile.

--------------------------------------------------------------------------------------
School life is Reliance "karlo dunia mutthi me,

college life is Airtel "aisi azadi aur kahan,

Married lif is Idea, "Jo badal de apki dunia.
----------------------------------------------------------------------------------------
Boy-Teri judai me neend udti hai,
Chain khota hai,
Jaan jati hai,
Dil rota hai,
Kuch kuch hota hai.

Girl-Doctor ko dikh lo
swine flue aise hi hota hai.
---------------------------------------------------------------------------------------

Thursday, October 21, 2010

Guru- mantra


"The biggest guru-mantra is: Never share your secrets with anybody!"


"There is some self-interest behind every friendship.

There is no friendship without self-interests.

This is a bitter truth."


"Education is the best friend .

An educated person is respected Everywhere.

Education beats the beauty and the youth."


"The fragrance of flowers spreads only in the direction of the wind.

But the goodness of the person spreads in all direction."

Saturday, September 11, 2010

GANPATI BAPPA MORYA


॥ ॐ ॥ "Väkrä tuñd màhä käyå, $uryä köti $ämapråbha. Ñir vighñäm kurùmè dévä sarvä käryè sù $ärvädå"
Happy Ganesh Chaturthi..
Ganesh Chaturthi or Ganesh Festival is a day on which Lord Ganesha, the son of Shiva and Parvati, is believed to bestow his presence on earth for all his devotees. It is also known as Vinayaka Chaturthi or Vinayaka Chavithi in others Indian languages. It is celebrated as it is the birthday of Lord Ganesha. The festival is observed in the Hindu calendar month of Bhaadrapada, starting on the shukla chaturthi. Ganesha, the elephant-headed son of Shiva and Parvati, is widely worshipped as the supreme god of wisdom, prosperity and good fortune.The first person to observe the 'vrat' (vow) of Ganesh Chaturthi was Chandra - the moon. Ganesh Chaturthi is a festival in Lord Ganeshas honour and is
celebrated in the states of Maharashtra, Tamil Nadu, Karnataka and Andhra Pradesh. This festival also inspires devotees to inculcate two virtues; obeying
the commands of God and His choicest devotee, and consolidating faith in them, just as Ganeshji had faith and trust in Parvati regarding circumambulating 
his parents.
GANPATI BAPPA MORYA

We will never forget September 11,2001


Everyone needs to remember 9 11 .Too many time we close our eyes to forget the pain.May we never forget.May we never close our eyes, may the memories of the people who dies this day live on forever in our hearts. May we remember the message that was sent this day and remind us daily that we are under attack by an enemy who will not stop until the day of the lord.
sep 11,2001, united the world against terrorism.
11 september memorial , 9 year after In memory of all those people who lost there live in the World Trade Center Tragedy . Now that the squabbling is over, officail says the biggest push is to get the 9 11 memorial ready for next year's 10th anniversary of the attacks. Larry Silverstein, site developer, says Towers 1 and 4 will be ready for tenants in 2013.At the same time, bids are being let to build towers 2 and 3.

Wednesday, June 30, 2010

SOIL TESTING-माती परीक्षण - का व कशासाठी-


माती परीक्षण - का व कशासाठी
शेतातील मातीच्या नमुन्याचे भौतिक , रासायनिक व जैविक पृथक्करण करून त्यातील अन्नद्रव्यांचे प्रमाण तपासणे यास माती परीक्षण म्हणतात.
महत्त्व
१- उपलब्ध अन्नद्रव्याचे प्रमाण समजते
२-जमिनीमधील दोष समजतात
३-जमिनीच्या प्रतीनुसार पिकांची निवड व नियोजन करता येते.
४-जमीन सुधारण्यासाठी नियोजनबध्द उपाययोजना करता येते.
५-आवश्यक तेवढेच खत व संतुलित खतांचा पुरवठा झाल्यामुळे आर्थिक बचत व उत्पादनक्षमता टिकून राहते.
मातीचा नमुना घेण्याची पद्धत
शेतातील नमुना योग्य पद्धतीने घेणे हि माती परीक्षण कार्यक्रमात सर्वात महत्त्वाची बाब आहे. वर्षभरात नमुने कधीही काढता येतात.तथापि , पाऊस झाल्यावर , पाणी दिल्यानंतर , वाफसा नसतांना आणि खते घातल्यानंतर लगेच नमुने काढू नयेत. जमिनीत पिक घेण्याच्या हंगामापूर्वी नमुने घेणे अधिक योग्य आहे.
१-जमिनीचा रंग, चढ उतार , खोली , खडकाळ किंवा खोलगटपणा, पाणथळ , निचऱ्याची परिस्थिती अशा भागाचा विचार करून शेताचे निरनिराळे विभाग पडावेत. अशा प्रकारे शेतातील निरनिराळ्या ठिकाणचे नमुने घेऊन त्यापासून प्रातिनिधिक नमुना तयार करावा. प्रत्येक विभागातून १० ते १२ ठिकाणच्या मातीचे नमुने घेऊन ते घमेल्यात किंवा पोते यावर घ्यावे. त्याचे चार समान भाग करून समोरासमोरचे दोन भाग घ्यावेत. अशा प्रकारे अर्धा किलो माती होईपर्यंत प्रक्रिया पूर्ण करावी.
२-केळी, द्राक्षे, डाळिंब, उस, कापूस - २० ते २५ से मी खोलीपर्यंत नमुना घ्यावा.
३-भाजीपाला , तेलवर्गीय पिके - १० ते १५ से मी खोलीपर्यंत नमुना घ्यावा.
४-फळ बागायती पिके- १०० से मी खोलीपर्यंत नमुना घ्यावा.
मातीचा नमुना काढतांना घ्यावयाची काळजी
१-शेतात जनावरे बसण्याची जागा , खत, कचरा टाकण्याच्या जागा , विहिरीचे आणि शेताचे बांध या जागेतून मातीचे नमुने घेऊ नये.
२-शेतात रासायनिक खते टाकली असल्यास २ ते अडीच महिन्यांच्या आत नमुना घेऊ नये
३- निरनिराळ्या प्रकारच्या जमिनीचे किंवा निरनिराळ्या शेतातील मातीचे नमुने एकत्र मिसळू नये.
४-झाडाखालील , पाणथळ जागेतील व माती वाहुन गेलेल्या जागेतील मातीचा नमुना घेऊ नये.
५-ठिबक सिंचन असल्यास वेटिंग बोलच्या कडेचा नमुना घ्यावा
६-रासायनिक खताच्या रिकाम्या केलेल्या पिशव्या मातीचा नमुना घेण्यासाठी वापरू नयेत.
मातीच्या नमुन्याबरोबर खालील माहिती पाठवावी.
१- शेतकऱ्याचे नाव व पत्ता
२-नमुना घेतल्याची तारीख व नमुना घेतलेल्या जमिनीची खोली
३-गट नं , सर्वे नं व एकूण क्षेत्र
४-जमिनीचा प्रकार व खोली
५-पाण्याचा स्रोत व जमिनीचा निचरा
६- सिंचन पद्धती
७- मागील हंगामात घेतलेले पिक व पुढील हंगामात घेण्याचे पिक व जात
८- पिक लागवडीमध्ये आलेल्या विशिष्ट अडचणी

Friday, June 25, 2010

हिरवळीचे खत - ढेंचा


हिरवळीचे खत
जमिनीची सुपीकता टिकवण्यासाठी सेंद्रिय खतांची फार गरज आहे. परंतु त्याची उपलब्धता दिवसेंदिवस दुर्मिळ होत चालली आहे. अशा परिस्थितीत जमिनीची सेंद्रिय खतांची गरज भागविण्यासाठी हिरवळीची खते शेतीला व शेतकरयांना वरदान ठरू शकतात. हिरवळीचे खत म्हणजे शेतात वाढलेल्या हिरव्या वनस्पती किंवा पानासह कोवळ्या फांद्या बाहेरून आणून जमिनीत गाडणे होय. हि पिके जमिनीत अन्न पुरवठ्याबरोबर जमिनीचे भौतिक व रासायनिक गुणधर्म सुधारण्यास मदत करतात.
हिरवळीचे खते दोन प्रकारचे आहेत-
१- हिरवळीच्या खताचे पिक शेतात वाढवून फुलोरयापूर्वी ते जमिनीत गाडणे.[उदा.बोरू , ढेंचा, चवळी इत्यादी.]
२-हिरवळीच्या खताचे पिक शेताबाहेर बांधावर किंवा पडीक जमिनीवर वाढवून त्याच्या कोवळ्या फांद्या व पाने शेतात आणून जमिनीत मिसळणे, गाडणे [उदा. गिरिपुष्प, सुबाभूळ, शेवरी इत्यादी.]
ढेंच्या लागवड अशी करा.
वखराच्या [कुळवाच्या ] आडव्या उभ्या पाळ्या देऊन शेत तयार करून घ्यावे. त्यानंतर दीड ते दोन फुट अंतरावर सऱ्या काढून सरीच्या दोन्ही बाजूस ढेंच्या बियाणे पेरावे. एकरी २० ते २५ किलो बियाणे पुरेसे होते. पेरणीनंतर हलके पाणी द्यावे. १५ दिवसांच्या अंतराने २ ते ३ पाणी द्यावे. नांगर किंवा ट्रक्टरने नांगरून जमिनीत गाडावे. १०-१२ दिवसानंतर वखराच्या [कुळवाच्या] आडव्या उभ्या पाळ्या देऊन सर्व अवशेष जमिनीत मिसळून पुढील पिकासाठी शेत तयार करावे.

ढेंच्या हिरवळीच्या खताची वैशिष्ट्ये
-ढेंच्या हलक्या , मध्यम , भारी आणि क्षारयुक्त जमिनीतही भरपूर वाढतो.
-ढेन्च्याचे वाढीवर कमी ओल किंवा अधिक पाणी ह्याचा फारसा वाईट परिणाम होत नाही.
-ढेन्चाची वाढ झपाट्याने होत असल्याने केवळ ४५-५० दिवसांनतर जमिनीत गाडल्यामुळे पूर्णपणे कुजून त्याचे खत पुढील पिकास उपलब्ध होते.
-ढेन्चापासून प्रती एकर ८० क्विंटल हिरवळीचे खत मिळते जे एकरी २२४ क्विंटल शेणखताएवढा फायदा शेतकऱ्यास देते. [१ क्वि. हिरवळीचे खत = २.८ क्वि. शेणखताचे सत्त्व]
-ढेंचा कुजत असतांना सूक्ष्म जीवाणूंच्या निर्मितीस चालना मिळून त्यापासून पोषक सेंद्रिय पदार्थाची निर्मिती होते, पर्यायाने जमिनीची प्रत सुधारते.
-ढेन्चामुळे भरपूर कॅल्शियम उपलब्ध होऊन जमीन चिबड करणारे पाण्यात न विरघळणारे सोडीयमचे क्षार द्राव्य अवस्थेत येऊन पावसाचे वा ओलिताचे पाण्याद्वारे त्यांचा निचरा होऊन अशा जमिनींची सुपीकता वाढते.
-ढेंचा द्विदलवर्गीय पिक असल्याने वातावरणातील नत्र जमिनीत साठवून ठेवण्यास मदत करते.
-ढेन्चामुळे पुढील पिकास प्रती एकर ३५ किलो नत्र , ७.३ किलो स्फुरद , १७.८ किलो पालाश , १.९ किलो गंधक , १.४ किलो कॅलशियम, १.६ किलो म्याग्नीशियम हि अन्नद्रव्ये आणि जस्त- २५ पी.पी.एम., लोह-१०५ पी.पी.एम.,तांबे - ७ पी.पी.एम. हि सूक्ष्म अन्नद्रव्ये उपलब्ध होतात.

Monday, June 21, 2010

बियाणे खरेदी करतांना घ्यावयाची काळजी -


-परवानाधारक बियाणे विक्रेत्याकडूनच बियाणे खरेदी करावे.
-बियाणे खरेदी करीत असताना सीलबंद नसलेले बियाणे दर्जाची खात्री नसल्याने ते खरेदी करू नये.
-खरेदी केलेल्या बियाण्या बाबद संपूर्ण तपशील असलेली [उदा. पिक, वाण, लेबल नंबर, लोट नंबर, वजन, तपासणीचा दिनांक , वैध मुदत, बियाणे किंमत, खरेदीदाराचे, उत्पादकाचे,विक्रेत्याचे नाव, तसेच विक्रेत्याची सही इ. ] रोखी अथवा उधारीची पावती घ्यावी.
-बियाणे खरेदी करतांना त्यावरील वैध मुदतीची खात्री करून वैध मुदतीच्या आतील बियाणे खरेदी करावे.
-छापील किमतीपेक्षा जादा दराने बियाणे खरेदी करू नये.
-विशिष्ट संशोधित वाणाचा आग्रह न धरता त्याच गुणधर्माचे अधिसूचित वाणाचे प्रमाणित बियाणे शक्यतो खरेदी करावे.
-बियाणे खरेदी केल्यानंतर खरेदीची पावती, वेष्टन व त्यावरील लेबल आणि पिशवीतील थोडेसे बियाणे हंगाम संपेपर्यंत जपून ठेवावे.
-बियाणे दर्जा / उगवणक्षमता / भौतिक शुद्तेबाबत शंका असल्यास कृषी विभागाच्या नजीकच्या कार्यालयात तक्रार नोंदवावी . जिल्हास्तरावर कृषी विकास अधिकारी, जिल्हा परिषद यांचे अध्यक्षतेखाली तक्रार निवारण समिती गठीत करण्यात आलेली आहे .

Featured Post

कांदा- खत व्यवस्थापन

खत व्यवस्थापन कांदा पिकाला नत्र खताचा वापर माफक प्रमाणात करावा. सल्फर [गंधक ] जरूर वापरावे त्यामुळे कांदा साठवणीसाठी चांगला टिकतो. हलक्या जम...